logotype
Barok - Autorzy
  • Anonimy
  • Adam Jarzębski

    Adam Jarzębski (ur. w Warce nad Pilicą prawdop. w ostatniej dekadzie XVI wieku, zm. prawd. w ostatnich dniach 1648 lub na początku 1649 w Warszawie) – kompozytor wczesnego baroku, muzyk kapeli królewskiej w Warszawie, także poeta epoki baroku, budowniczy i administrator królewski, wójt wsi Piaseczno.

  • Adrian Wieszczycki

    Adrian Wieszczycki (ur. ok. 1612, zm. po 1654) – poeta barokowy, autor utworów miłosnych, żałobnych i modlitewnych. Ok. 1641 roku ożenił się z Katarzyną Bielską. Poeta brał udział w licznych procesach sądowych. Na skutek jednego z nich został skazany na banicję, przed którą uchronił go glejt królewski z 1650 roku. W 1648 roku Wieszczycki uczestniczył w walkach przeciwko Bohdanowi Chmielnickiemu. Data jego śmierci nie jest znana, lecz z pewnością poeta żył jeszcze w 1654 roku.

  • Aleksander Teodor Lacki

    Aleksander Teodor Lacki (ok. 1617 – ok. 1683) – polski pisarz religijny epoki baroku.

  • Anna Stanisławska

    Anna Stanisławska, właśc. Anna Zbąska (ur. ok. 1652, zm. ok.1700) - poetka epoki baroku. Najdawniejsza znana poetka polska. Pochodziła z magnackiej rodziny Stanisławskich herbu Pilawa. W 1668 ojciec wydał ją za mąż za Jana Warszyckiego. Mąż był majętny, lecz chory umysłowo, o skłonnościach do sadyzmu (jak dowodzi żona w swym poemacie). W rozwiązaniu małżeństwa dopomógł król Jan III Sobieski. Jej drugim mężem został wkrótce bezdzietny wdowiec Jan Zbigniew Oleśnicki. Małżeństwo było udane, lecz krótkie, ponieważ w 1674 mąż zmarł na cholerę. Trzecim jej mężem został w 1677 Jan Bogusław Zbąski, podkomorzy lubelski. Był to szczęśliwy związek, ale podczas odsieczy wiedeńskiej (1683) Zbąski został ranny, a wkrótce zmarł wskutek zakażenia krwi. Anna Zbąska dalsze życie spędziła jako wdowa. W 1685 wydała poemat Transakcyja abo opisanie całego życia jednej sieroty. Na utwór składa się 77 - nazwanych tak - trenów o budowie stroficznej. Jest to poetycka autobiografia. Własne życie przedstawia autorka jako pasmo nieszczęść, określając się w podtytule jako "sierota", prześladowana przez los i mężczyzn. Utwór o języku klarownym lecz kolokwialnym, w tonacji obfitej gawędy, rymowany niestarannie, jest przykładem "pisarstwa tożsamości". Transakcyja jest wyznaniem własnych udręk oraz epickim obrazem obyczajów. Zawiera obserwacje psychologiczne, sięgające psychopatologii życia seksualnego (mąż, który woli onanizm od współżycia z niezaspokojoną seksualnie żoną). Plastyczne portrety mężów, zwłaszcza pierwszego (sadysty), czynią z poematu przykład barokowego psychologizmu. Anna Stanisławska - tak zwykle, pod nazwiskiem panieńskim, określana w historii literatury - jest najwcześniejszą poetką polską, której tekst znamy. Późniejsze od niej poetki barokowe to Elżbieta Drużbacka, Antonina Niemiryczowa i Konstancja Benisławska.

  • Antonina Niemiryczowa

    Antonina Niemiryczowa z d. Jełowicka (ur. ok. 1702 w Ożeninie, zm. prawdopodobnie 1780 we Lwowie) - polska poetka późnego baroku, tłumaczka o pseudonimie A.Z.I.N.L.O. (Antonia Z Iełowickich Niemiryczowa Litewska Oboźna). Inna wersja nazwiska: Niemierzycowa. Urodzona w Ożeninie (Koleśnikach) w powiecie ostrogskim, w majątku swego ojca Józefa Jełowickiego, przydomku Bożeniec herbu własnego (1667 - 1708), miecznika (1692), a następnie łowczego wołyńskiego. Jej matką była Konstancja z Zorzewskich (u T. Żychlińskiego: Zarzecka), primo voto Samuelowa Kałusowska, a babką - Zofia Hieronimowa Kurdwanowskich Jełowicka, która w 1704 zapisała swej wnuczce pewną sumę. Kształciła się w klasztorze bernardynek we Lwowie, umieszczona tam zapewne dzięki pozycji swego stryja Hieronima - Macieja, kanonika lwowskiego. Zostawała też w domu pod opieką jakiegoś „światłego nauczyciela”, sprowadzonego z Warszawy, zapewne przede wszystkim dla nauki brata Franciszka (ur. 1699), późniejszego starosty nowosieleckiego, który otrzymał staranne wykształcenie. Zdobyła bardzo dobrą znajomość języka francuskiego i literatury francuskiej, a także włoskiej i niemieckiej. Wiele utworów umiała na pamięć. Otrzymała ponadto przygotowanie muzyczne, grała i miała sama komponować utwory. Ponoć też malowała.

  • Celestyn Bozdarzewski
  • Daniel Bratkowski
  • Daniel Naborowski
  • Dominik Rudnicki
  • Elżbieta Drużbacka

    Elżbieta Drużbacka (z domu Kowalska[1], ur. w 1695[1] lub 1698 roku, zm. 14 marca 1765 roku w Tarnowie) – polska poetka epoki późnego baroku, zwana przez współczesnych "słowiańską Safoną" i "Muzą sarmacką".

    Większość danych biograficznych dotyczących Elżbiety Drużbackiej znana jest jedynie z pisanych przez nią licznych listów. Urodziła się około 1695 roku w szlacheckiej rodzinie Kowalskich, zamieszkałych prawdopodobnie w Wielkopolsce. W młodości dłuższy czas przebywała na dworze Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, żony Adama Mikołaja Sieniawskiego, kasztelana krakowskiego i hetmana wielkiego koronnego. Tam odebrała staranną edukację i prawdopodobnie poznała swojego przyszłego męża, Kazimierza Drużbackiego, skarbnika żydaczowskiego, którego poślubiła około 1720 roku.

    Drużbaccy mieli dwie córki: Mariannę, żonę Wojciecha Wiesiołowskiego i Annę. Po śmierci męża w 1740 roku Elżbieta Drużbacka została ochmistrzynią córki Sieniawskich[1], później przebywała na dworach Czartoryskich, Lubomirskich, Krasickich, wreszcie Sanguszków. Po śmierci starszej córki i sześciorga wnucząt w 1760 roku osiadła w odnowionym przez księcia Pawła Karola Sanguszkę i jego żonę Barbarę z Duninów klasztorze sióstr bernardynek w Tarnowie, gdzie zmarła 14 marca 1765 roku.

    Utwory Elżbiety Drużbackiej docierały początkowo do czytelników jedynie w odpisach. W 1752 roku bracia Załuscy: biskupi Józef Andrzej i Andrzej Stanisław, twórcy biblioteki Załuskich wydali tom pod tytułem Zbiór rymów duchownych, panegirycznych, moralnych i światowych..., zawierający trzy poematy (w tym najbardziej do dziś znane Opisanie czterech części roku, pierwszy polski poemat opisowy), powieść fantastyczną Fabuła o książęciu Adolfie oraz drobne wiersze i powiastki alegoryczne. Było to jedyne wydanie dzieł Elżbiety Drużbackiej, które ukazało się za jej życia. W 1769 roku wydano jeszcze Historię chrześcijańską księżnej Elefantyny Eufraty oraz pojedyncze utwory w zbiorach poezji i czasopismach. Rękopisy poetki, przechowywane w Bibliotece Krasińskich uległy zniszczeniu w czasie powstania warszawskiego.

    Twórczość Elżbiety Drużbackiej była wysoko ceniona przez Ignacego Krasickiego i Hugona Kołłątaja[1]. Charakteryzowała ją niezwykła w czasach saskich naturalność, prostota stylu i czystość języka wolnego od makaronizmów.

  • Franciszek Dionizy Kniaźnin
  • Franciszek Gościecki
  • Franciszek Karpiński
  • Franciszka Urszula Radziwiłłowa
  • Hiacynt Przetocki
  • Jakub Boczyłowic
  • Jakub Gawatowic
  • Jakub Jasiński
  • Jakub Łącznowolski
  • Jakub Teodor Trębecki
  • Jan Andrzej Morsztyn
  • Jan Borkowski
  • Jan Damascen Kaliński
  • Jan Dominik Morolski
  • Jan Gawiński
  • Jan Libicki
  • Jan Rybiński
  • Jan Smolik
  • Jan z Kijan
  • Jan Żabczyc
  • Jerzy Wincenty Ustrzycki
  • Józef Baka
  • Józef Bartłomiej Zimorowic
  • Józef Jan Wadowski
  • Józef Wybicki
  • Karol Mikołaj Juniewicz
  • Kasper Miaskowski
  • Kasper Twardowski
  • Klemens Bolesławiusz
  • Konstancja Benisławska
  • Łazarz Baranowicz
  • Łukasz Opaliński - młodszy
  • Maciej Kazimierz Sarbiewski
  • Marcin Borzymowski
  • Marcin Paszkowski
  • Paweł Symplicyan
  • Piotr Franciszek Alojzy Łoski
  • Piotr Hiacynt Pruszcz
  • Piotr Kochanowski
  • Samuel Twardowski
  • Sebastian Fabian Klonowic
  • Sebastian Grabowiecki
  • Stanisław Herakliusz Lubomirski
  • Stanisław Morsztyn
  • Stanisław Serafin Jagodyński
  • Szymon Połocki
  • Szymon Zimorowic
  • Teofan Prokopowicz
  • Udalryk Radziwiłł
  • Wacław Potocki
  • Walenty Odymalski
  • Wespazjan Kochowski
  • Wojciech Stanisław Chrościński
  • Zbigniew Morsztyn
  • Zygmunt Brudecki
top